Rijscholen moeten aparte lesvoertuigen per rijbewijscategorie gebruiken voor praktijkexamens na invoering van de Derde Rijbewijsrichtlijn. Ze worden hierdoor gedwongen forse investeren te doen, terwijl de vraag naar de nieuwe categoriën onzeker is. Als een rijschool een categorie volledig wil aanbieden, moet een motorrijschool straks over 3 soorten voertuigen beschikken (A1, A2 en A), een vrachtautorijschool over zowel C1 als C-voertuigen, een buschauffeuropleider over zowel D1 als D-voertuigen.

In het najaar van 2011 had Bovag via het ministerie van Infrastructuur bij de Europese Commissie een voorstel ingediend over het combineren van lesvoertuigen voor dezelfde rijbewijscategorie in de nieuwe rijbewijsrichtlijn, die ingaat op 19 januari 2013.

Rijbewijscategorie

Voglens het voorstel zou een rijschool een leerling examen kunnen laten doen in een volwaardig voertuig, ook als hij op zou gaan voor een ‘kleine’ categorie. Bijvoorbeeld examen doen in een C-voertuig, ook voor het C1-examen. Of A1-examen op een A-motor. Hierdoor hoeven rijscholen niet te investeren in extra voertuigen. Dit voorstel is echter niet overgenomen door Brussel, zo meldt de brancheorganisatie.

De Europese Commissie zegt in haar antwoord dat de opleiding voor een bepaalde rijbewijscategorie mag worden gevolgd met een voertuig dat past bij de zwaardere categorie. Het examen moet echter worden afgelegd met het voertuig dat past bij de categorie waarvoor examen wordt gedaan.

Lesvoertuigen

In de praktijk komt dit neer op aparte lesvoertuigen per rijbewijscategorie:

• De motorrijscholen die A1, A2 en A willen aanbieden, moeten in drie verschillende soorten lesmotoren investeren;
• 
De rijscholen die C1 willen gaan aanbieden, zullen moeten investeren in een apart C1 lesvoertuig;
• De rijscholen die D1 willen gaan aanbieden, zullen moeten investeren in een apart D1 lesvoertuig.

Derde Rijbewijsrichtlijn

Derde Rijbewijsrichtlijn is onlangs aangenomen door een administratieve blunder in de Tweede Kamer.  Met de nieuwe regels worden er nieuwe rijbewijscategorieën geïntroduceerd voor de motor, vrachtwagen en bus en wordt de geldigheidsduur voor de rijbewijscategorieën C (vrachtwagen) en D (bus) teruggebracht van 10 naar 5 jaar.

De categorie A1 (lichte motor tot 125cc en 11kW) kan straks behaald worden vanaf 18 jaar (rijles met 17). De categorie A2 (middelzware motor tot 35 kW) kan voortaan na een examen behaald worden na twee jaar A1, dus minimaal op 20-jarige leeftijd. Twee jaar later kan de kandidaat (22 jaar) bij het CBR opgaan voor de zwaarste categorie A (onbeperkt vermogen).  Als iemand rechtstreeks in de zware cateogorie wilt instromen, moet hij 24 jaar zijn.

Vrachtautorijbewijs

Naast de categorie C wordt de categorie C1 ingevoegd. Met een rijbewijs uit de categorie C1 kan gereden worden in een voertuig met een toegestane maximum massa tussen de 3500 kg en 7500 kg. Voor dit rijbewijs geldt een minimumleeftijd van 18 jaar. Voor rijbewijscategorie C geldt een minimumleeftijd van 21 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder vanaf 18 jaar zijn examen doen.

Met een rijbewijs uit de categorie D1 mogen maximaal 16 personen, exclusief chauffeur, vervoerd worden. Voor dit rijbewijs geldt een minimumleeftijd van 21 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder vanaf 18 jaar zijn/haar examen doen. Voor het rijbewijscategorie D geldt een minimumleeftijd van 24 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder vanaf 21 jaar zijn examen doen.

Investering

De rijschoolbranche vreest voor forse investeringen in voertuigen waarvan de bezettingsgraad erg laag zal zijn. Het is immers de vraag hoeveel kandidaten een D1-rijbewijs willen halen. Ook leidt de verhoging van directe instroom voor het A-rijbewijs van 21 naar 24 jaar de komende jaren tot een enorme daling van het aantal leerlingen.

Bart Pals

Rijschool Gerard van Boekel uit Uden heeft zaterdagmiddag zijn lesauto cadeau gegeven aan de duizendste geslaagde leerling. Dat is de 18-jarige Sjoerd Hendriks uit het dorpje Zeeland. Van Boekel (66) gaat met pensioen.

Gerard van Boekel (66 en zijn vrouw Meggie (54) runnen hij al bijna 25 jaar de autorijschool. En omdat ze dan toch niets meer aan een lesauto hebben, besloten ze hem cadeau te doen.

Rijschool

Leerling Sjoerd mag op symbolische wijze, de autorijschool beëindigen door de rijschoolborden van de voorgevel van de autorijschool te verwijderen en daarna het naambord op de lesauto. Na overhandiging van de kentekenpapieren en de autosleutels wordt hij de trotse eigenaar van een Mazda 323.

Een opmerkelijke actie van de rijschoolhouder. “Anderhalf jaar geleden bereikte ik mijn AOW gerechtigde leeftijd”, vertelt Gerard tegen Klik. “Veel mensen vroegen me toen wanneer ik met de rijschool zou stoppen. Dan antwoordde ik: ‘Als onze duizendste leerling geslaagd is. En die krijgt dan meteen mijn lesauto cadeau’.”

Een 26-jarige man uit Utrecht botste vorige week achterop een lesauto en reed door. Hij is vervolgens door de gealarmeerde politie klemgereden en aangehouden.

Een vrouw was bezig met haar eerste rijles en stond stil voor het verkeerslicht ter hoogte van de kruising van de Marnixlaan met de Laan van Chaitroise. Toen zij weg wilde rijden, sloeg de motor af.

Lesauto

De auto die achter haar stond, botste op de lesauto. De bestuurder haalde de lesauto snel in en reed weg. Ondertussen werd de politie gealarmeerd. Toen de auto kon worden klemgereden op de Thorbeckelaan, was de politie al ter plaatse.

De verdachte, een 26-jarige man uit Utrecht, werd aangehouden.

Verkeers Opleidingen Boudewijn BV uit Huizen (Noord-Holland) is deze week door de rechtbank in Amsterdam failliet verklaard. De zes instructeurs in loondienst mogen geen les meer geven. De vier franchisenemers wel, zij vallen als zelfstandig ondernemer buiten het faillissement.

Rijschool Boudwijn was lid van Bovag. Dat betekent dat gedupeerde leerlingen schadeloos worden gesteld door het Bovag Garantie Fonds (BGF). Hun vooruitbetaalde rijlessen worden alsnog kosteloos verreden door een andere rijschoolhouder of de franchisers.

Curator

Als curator is aangesteld mr. A.J.A. Jansen. Daar heeft zich donderdag zich donderdag een overnamekandidaat gemeld, zo meldt de Gooi- en Eemlander. De rijschool was geen kleine jongen met tot 200 B-examens per jaar in Eemnes, tot 50 AVD-examens A, tot 75 Bromfiets-examens, tot 40 E achter B.

De franchisers zullen ook zoveel mogelijk proberen examenkandidaten te begeleiden. Eigenaar Marcel Altena is meteen na het faillissement op vakantie gegaan naar Thailand, zo meldt het dagblad. Wel heeft hij aan de curator zijn medewerking toegezegd.

Een korte training van ongeveer een uur in een rijsimulator verbetert de manier waarop jongeren gevaar in het verkeer herkennen en erop inspelen. Ook is het beter om gevaarherkenning te toetsen met filmbeelden dan foto’s. Dit blijkt uit onderzoek waarop SWOV-onderzoeker Willem Vlakveld onlangs is gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen.

In zijn promotieonderzoek liet Vlakveld drie groepen automobilisten filmbeelden van verkeerssituaties bekijken. De automobilisten waren ingedeeld in ‘ervaren bestuurders’, jonge rijschoolleerlingen en oudere rijschoolleerlingen.

Rijschoolleerlingen

De oogbewegingen van deze proefpersonen werden met een eyetracker gevolgd. De jongere rijschoolleerlingen bleken duidelijk niet te weten waar ze moesten kijken, omdat ze – door gebrek aan rijervaring – niet weten welke gevaren ze kunnen verwachten.

Daarnaast liet Vlakveld jongeren ook een gevaaranticipatietraining volgen in een rijsimulator. Hierbij stond de onderkenning van risico’s centraal. Na deze training bleek de getrainde groep significant meer oog te hebben voor latente gevaren in het verkeer dan de nietgetrainde groep.

CBR

Het onderzoek van Willem Vlakveld startte eind 2007. Tussentijdse resultaten leidden er in 2009 al toe dat het CBR voor het rijbewijs B een gevaarherkenningstoets in het theoriegedeelte van het examen opnam.

Vlakveld concludeert echter dat gevaaranticipatie beter kan worden getoetst aan de hand van bewegende beelden. De CBR-toets bestaat eruit dat examenkandidaten op foto’s van verkeerssituaties moeten aangeven of en, zo ja, hoe zij hun rijsnelheid zouden aanpassen. Bij een filmtoets is het moeilijker om te slagen op basis van alleen examentraining (het maken van oefenopgaven) en zullen kandidaten genoodzaakt zijn zich daadwerkelijk te bekwamen in gevaaranticipatie.

Gevaaranticipatietraining

Behalve voor een CBR-toets met bewegend beeld, pleit Vlakveld er ook voor om een gevaaranticipatietraining in de rijopleidingen op te nemen. Het onderzoek toont aan dat jonge, beginnende bestuurders slecht zijn in gevaaranticipatie: ze zien de gevaren niet, onderkennen de risico’s niet en ze accepteren te veel risico’s.

De slechte gevaaranticipatie is voor een groot deel te wijten aan een gebrek aan rijervaring. Dat gebrek aan gevaaranticipatie kan echter met een vrij eenvoudige training worden opgeheven, zo heeft Vlakveld gemerkt. Hij pleit er daarom voor om een dergelijke training in gevaaranticipatie op te nemen in de rijopleiding.

ANWB Rijscholen gaat beginnen met het geven van rijles in een elektrische lesauto. Daartoe is één Nissan Leaf in gebruik genomen. De elektrische lesauto gaat rouleren over alle vestigingen, zo vertelt Hans Hendrickx, directeur ANWB Rijscholen.

De ANWB is hiermee de tweede rijschool in Nederland met een elektrische lesauto. Rijschool Eigenwegwijs uit Harderwijk was vorig jaar de eerste.

Elektrische lesauto

“Met deze elektrische lesauto willen we het elektrische rijden onder de jonge automobilisten promoten”, vertelt Hendrickx. “Ook maken we onze rijinstructeurs op deze manier bekend met het elektrisch rijden.”

Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk ANWB-leerlingen een uurtje rijles nemen in de Nissan Leaf. Verder kan hij ingezet worden voor de ‘automaatlessen’. De Nissan Leaf is door het CBR goedgekeurd als automaat-examenauto, dus hij kan eventueel ook ingezet worden bij het praktijkexamen.

Snellaadpalen

Naast het starten met een de elektrische lesauto heeft de ANWB ook een netwerk van snellaadpalen aangelegd bij de diverse ANWB-servicepunten. Dat zijn Breda, Utrecht, Den Haag, Naarden, Badhoevedorp en Rhoon. Die worden deze maand officieel in gebruik genomen.

Bart Pals

VerkeersProTV over de elektrische lesauto van Eigenwegwijs.

Rijsimulatorproducent Green Dino heeft haar 100ste rijsimulator afgeleverd bij Rijschool Oegema uit Ochten. De rijsimulator wordt geïntegreerd met de bestaande rijopleiding. Iedere leerling start vanaf  januari 2012 op de rijsimulator.

In 2003 werd de eerste rijsimulator van Green Dino geplaatst bij Verkeersschool Veronica in Utrecht.  Deze eerste rijsimulator, de Classic, was van metaal en werkte met beamers. De Classic was heel robuust, maar daardoor ook duur.

Rijsimulator

Rijschool Oegema heeft gekozen voor de Classic LT (Light). Deze simulator is van gespoten MDF gemaakt en werkt met 3D LCD TV’s. Hierdoor is de Classic LT eens stuk goedkoper. Rick Oegema is zeer te spreken over de ‘Apple look’. De strakke vormgeving gecombineerd met wit als basiskleur en zwart dashboard en metalic accenten oogt modern en spreekt de jeugd aan.

Rick had al lang de rijsimulator op zijn wensenlijstje staan. In 2005 was het eerste contact gelegd met Rijschool Oegema. Vader Simon Oegema vond het tot nu toe echter te duur. Voor hem was de prijs van de Classic LT en de kijkregistratie doorslaggevend om tot aanschaf over te gaan.

Leerling

De Oegema’s merken dat leerlingen steeds minder gevoel krijgen voor de motoriek. Leerlingen zitten dag en nacht achter de pc waar de informatie naar hun toekomt terwijl ze in de lesauto de informatie zelf moeten gaan “halen”. Om deze overgang van pc naar lesauto te versoepelen is de rijsimulator volgens Oegema een prima hulpmiddel.

Rijschool Oegema is opgericht in 1970 een van de grotere rijscholen in de examenkring Tiel. Met de rijsimulator kan Rijschool Oegema nu op kantoor rijles geven en geld verdienen. Ook is de leerling per uur goedkoper uit en de instructeurs krijgen alleen leerlingen in de auto die al over wat rijvaardigheden beschikken.

Rijinstructeur

De uitgebreide rapportages geven de instructeur, leerling en ouders een duidelijk en objectief inzicht in de sterke- en zwakke punten liggen. Hier wordt de vervolgopleiding op afgestemd.

HAARLEM – Een leerling is vrijdagavond tijdens de rijles gepakt bij een alcoholcontrole van de politie in Haarlem. De instructeur verklaarde op het politiebureau dat hij alcohol had geroken bij zijn leerling, en dat hij aan hem had gevraagd of hij had gedronken. Hierop had de 19-jarige Haarlemmer ontkennend geantwoord.

Vervolgens reed de 19-jarige Haarlemmer als bestuurder van een lesauto, onder toezicht van zijn rij-instructeur, in een alcoholfuik op de Verspronckweg. ‘De leerling bleek onder invloed van alcohol te verkeren en hij werd door de politie aangehouden’, meldt de politie zondag.

Beginnend bestuurder

De Haarlemmer werd meegenomen naar het politiebureau voor een ademanalyse, waaruit bleek dat hij ruim 3x de maximale limiet had overschreden voor een beginnend bestuurder.

Tegen de Haarlemmer is proces verbaal opgemaakt.

Leerlingen met dyslexie hadden jarenlang moeite met het bestuderen van de theorieboeken. Daarom hebben uitgeverij Verjo en de NLBB Vereniging van Leesgehandicapten luisterboeken B via een speciale Daisy-cd geïntroduceerd. Maar wat is dyslexie nou eigenlijk? En hoe werken deze luisterboeken in de verkeerstheorie-opleiding precies?

Dyslexie betekent dat iemand ‘ernstige en hardnekkige problemen bij de automatisering van het lezen en/of de spelling’ heeft. Dyslectici hebben, ook als zij extra hulp krijgen, moeite met foutloos en vlot leren lezen en spellen. Ook hebben zij moeite met het leren lezen en spellen in vreemde talen.

Verkeerstheorie

Dyslexie is onafhankelijk van intelligentie en komt voor bij normale en zelfs hoge intelligentie. Kinderen met dyslexie blijven wat betreft schoolprestaties achter bij het niveau wat van hen verwacht mag worden. En hebben dus ook problemen met het bestuderen van de verkeerstheorie.

Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat dyslectici baat hebben bij gesproken boeken. Veelal wordt de gewone, gedrukte tekst gelezen, terwijl tegelijkertijd de tekst, via de koptelefoon, wordt beluisterd. Er zijn ook dyslectici die baat hebben bij een groter lettertype.

Daisy

Daisy staat voor Digital Accessible Information System. Dit is de wereldwijde standaard voor luisterboeken voor mensen met een leesbeperking. De betreffende cd-roms zijn af te spelen met een DAISY speler of met de gratis (freeware) software AMIS van DAISY organisatie.

Met een Daisy-luisterboek kun je op meerdere niveaus navigeren. Het voordeel van deze Daisy-cd tov andere geluidsformaten is dat je direct naar het gewenste hoofdstuk, paragraag of kopje kunt navigeren. Daarnaast onthoudt deze cd waar je gebleven bent met luisteren mocht je op een ander moment willen voortzetten en kunt bladwijzers (digitale ezelsoren) aanbrengen.

Cd-speler

Op deze manier is leren voor mensen die moeilijk kunnen lezen of moeite hebben met de geschreven Nederlandse taal veel makkelijker gemaakt.
 De navigatievoordelen gelden niet voor afspeelapparaten met alleen een MP3-funktie Op standaard cd-spelers die alleen audio als geluidsformaat ondersteunen werkt de Daisy-cd niet

Het Verkeerstheorie luisterboek van Verjo bestaat uit de Daisy-cd en het theorieboek. Met behulp van de Daisy-cd wordt het boek voorgelezen.  De leerling kan in het boek meelezen en de plaatjes bekijken.

CBR Theorie-examen

Het theorieboek bevat alleen de theorie die is afgestemd op het CBR theorie-examen. Het boek bevat veel foto’s, tekeningen en cartoons. 
Met steunkleuren is onderscheid gemaakt tussen hoofdregels en samenvattingen. Extra handig is de bordenbijlage: een bijlage achter in het boek met alle borden en hun betekenis.

Het Rijopleiding in Stappen luisterboek bestaat uit de DAISY-cd en het praktijkboek. Met behulp van de DAISY-cd wordt het boek voorgelezen. De leerling kan in het boek meelezen en de plaatjes bekijken. Dit boek begeleidt de leerling tijdens de rijlessen.

Leerling

Er is ook een rijlesagenda aanwezig waar de instructeur de rijlesafspraken samen met de leerling vastlegt. Ook zijn de daarop volgende voortgangsrapportages per module te vinden. Het boek bevat veel foto´s, tekeningen en afbeeldingen.

De theorie-opleiding voor dyslecten is ontwikkeld met steun van de NLBB.

Lees ook: Luisterboeken met theorie B voor jongeren met dyslexie

Een korte training van ongeveer een uur in een rijsimulator verbetert de manier waarop jongeren gevaar in het verkeer herkennen en erop inspelen. Dit blijkt uit onderzoek waarop Willem Vlakveld  van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV op 30 november hoopt te promoveren aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. Hij pleit er voor om een gevaaranticipatietraining op te nemen in de rijopleiding.

Uit het onderzoek blijkt dat jonge, beginnende bestuurders slecht zijn in gevaaranticipatie: ze zien de gevaren niet, ze voelen de risico’s niet en ze accepteren te veel risico’s. De slechte gevaaranticipatie komt voor een groot deel door een gebrek aan rijervaring. Dat gebrek is echter met een vrij eenvoudige training weg te werken, ontdekte Vlakveld.

Ernstig ongeval

Jonge beginnende automobilisten hebben een meer dan gemiddelde kans om bij een ernstig ongeval betrokken te raken. Deels komt dit door hun gebrek aan ervaring en deel door zogenaamde ‘leeftijdsgebonden’ factoren. Bij dit laatste moet vooral worden gedacht aan de hersens die nog in ontwikkeling zijn, wat vaak met roekeloos of stoer gedrag gepaard gaat.

Gemiddeld komen er per jaar rond de 60 automobilisten om het leven in de leeftijdsgroep18 tot 24 jaar. Jonge, beginnende bestuurders hebben een ruim vier keer zo groot ongevalsrisico als ervaren bestuurders (30-59 jaar). Bij jonge mannen is dat risico zelfs ruim zes keer zo groot.

Leerling rijschool

Voor zijn promotieonderzoek liet Vlakveld drie groepen automobilisten filmbeelden van verkeerssituaties bekijken. De automobilisten waren ingedeeld in ‘ervaren bestuurders’, jonge en oudere rijschoolleerlingen. De oogbewegingen van deze proefpersonen werden met een eyetracker gevolgd. De jongere rijschoolleerlingen bleken duidelijk niet te weten waar ze moesten kijken, omdat ze – door gebrek aan rijervaring – niet weten welke gevaren ze kunnen verwachten.

Vlakveld liet jongeren ook een gevaaranticipatietraining volgen in een rijsimulator. Hierbij stond het ‘gevoel van risico centraal’. Na deze training bleek de getrainde groep significant meer oog te hebben voor latente gevaren in het verkeer dan de niet getrainde groep.

Gevaarherkenning

Het onderzoek van Willem Vlakveld startte eind 2007. Tussentijdse resultaten leidden er in 2009 al toe dat het CBR voor het rijbewijs B een gevaarherkenningstoets in het theoriegedeelte van het examen opnam. De CBR-toets bestaat eruit dat examenkandidaten op foto’s van verkeerssituaties moeten aangeven of en hoe zij hun rijsnelheid zouden aanpassen.

Uit het onderzoek blijkt dat ervaren bestuurders deze toets beter maken dan beginners. Ook bleken jonge beginners die een ongeval hebben gehad de toets slechter te maken dan jonge beginners die géén ongeval hebben gehad. Van een ongevalservaring alleen leert men kennelijk niet, zo concludeert Vlakveld. Hij zette zijn trainingsmodule zodanig op dat men er wél van leert.

Filmtoets

Vlakveld concludeert voorts dat gevaaranticipatie beter is te toetsen aan de hand van bewegende beelden. Ook is het bij een filmtoets moeilijker om te slagen op basis van alleen examentraining (het maken van oefenopgaven) en zullen kandidaten genoodzaakt zijn zich daadwerkelijk te bekwamen in gevaaranticipatie.

Behalve voor een CBR-toets met bewegend beeld, pleit Vlakveld dan ook voor de opname van een gevaaranticipatietraining in de rijopleidingen. Vlakveld ontwikkelde, als onderdeel van zijn onderzoek, de training. Als is aangetoond dat de training ook in de praktijk beklijft, kan deze wat hem betreft in de rijopleiding worden opgenomen.